İki hafta önce Hakkâri Esnaf ve Sanatkârlar Odasının yapılan başkanlık seçimlerinde 5. Kez aday olup kazanan Sayın İsmail Akboğa ile Hakkâri’deki esnaf ve sanatkarların dertleri üzerine konuştuk.
İşsizliğin yoğun olduğu ve ticaretin durma noktasındaki ilimizde oda başkanı olarak neler yaptıklarını, esnaf ve sanatkarların sorunlarının hangi aşamada olduklarını ilgili ağızdan öğrenmek istedik.
İşte söyleşimiz sorularımız ve başkanın cevapları.
Sayın Başkan 5. Kez adaylığınız kabul görülerek seçildiniz. Sizi tekrar tebrik etmek istiyoruz. Neler söyleyeceksiniz?
Aziz hocam böyle bir röportaj düzenlediğiniz için teşekkür ederim.5 kez seçilmeme gelince 2010 yılında yapılan esnaf sanatkârlar odasının olağan genel kurulunda kıymetli esnaflarımızın tercihi üzerine aday oldum 3 aday yarıştık demokratik bir şekilde esnaf tercihini bizden yana kollandı. Sonraki dönemler dede 2 aday 3 aday seçimlere girip çıkan sonuçlara her zaman saygı duymuşuz. Ve bu bizi sürekli mutlu etmiştir işimizi daha sıkı daha iyi yapmaya teşvik etmiştir bizde sürekli esnafın hizmetinde olmaya çalışmışız. Kimin ne derdi ne sıkıntısı olmuşsa imkânlar doğrultusunda sorununu gidermeye çalışmışız. Ve bundan sonrada daha iyisini yapmak için elimizden ne geliyorsa esnafımız ve halkımız için yapmaya çalışacağız bundan kimsenin bir şüphesi olmasın.
Önceki dört dönemlik başkanlığınızın bir muhasebesini yapar mısınız?
4 dönemlik muhasebemizde hep esnafımız yer almıştır. Yanlış anlamayın 2010 yılında oda yönetimine seçilmiş arkadaşlarla beraber geldiğimizde oda var yok arasındaydı. ilk işimiz düzenli bir odayı inşa edip esnafın hizmetine sunmak. Ve bunu yönetici arkadaşlarla esnafımızla beraber başardık. Oda esnafa hizmet konusunda bu 4 dönemlik sürede tam not aldı. Yeni dönem dede esnafın hizmetinde olup daha iyisini yönetimimizle beraber yapmaya çalışacağız.
İsmail Başkan sizce Hakkari’deki esnaf ve sanatkarların en büyük sıkıntısı nedir?
Hakkâri zor bir coğrafya maalesef son noktayız. Ve bu bizi çok şeyden mahrum bırakıyor. Lojistik konusunda en yüksek nakliyeleri Hakkâri esnafı ödüyor. Maalesef bu yüksek nakliye bedelleri raftaki ürüne yansıyor. Artı yüksek kiralar aynı şekilde rafa yansıyor. Esnaf zor durumda kalıyor ve rekabet etme şansıda kalmıyor.
Şu an odanızda kayıtlı esnaf ve sanatkâr üye sayınız nedir? Onlar için neler yapıyorsunuz?
Şu an aktif esnaf sayımız 1320 dir. Bunlardan 190 nı bayan arkadaşlardır. 5362 sayılı esnaf sanatkârlar kanununda oda yönetimine verilen yetkiler dâhilinde esnafımıza hizmet sunmaktayız.
İki devlete sınırı olup ta fakirlik çeken, işsizi bol olan başka bir yer yoktur sanırım. Bu tabi ki esnaf ve sanatkarlara da yansıyor? Neler söyleyeceksiniz?
Konum itibarıyla iki ülkeye sınır bir iliz. Ama maalesef sınır kapılarımız olduğu halde yararlanamıyoruz. Günü birlik geçişler için kullanılıyur.2 kg çay 3 karton sigara 5 kg şeker 5 kg pirinç ve benzeri şeyler getirilebiliyor. Ve bunun esnafa ve halka fazla bir faydası yok. Esnaf olarak sınır kapılarımızın ticariye dönüştürülmesi ve 7/24 ülkemize ve ilimize hizmet sunması halinde ekonomik sirkülasyon yaratacağını ve canlılık getireceğine inanıyoruz.
Bu durumu birlik başkanınıza yani Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Odanıza bildiriyor musunuz? Bunun için bir çalışmanız oldu mu?
Zaman zaman Ankara’da istişare toplantıları TESK bünyesinde yapılıyor ve bizde gerek rapor gerek sözlü olarak sorunlarımızı iletiyoruz ve iletmeye de devam edeceğiz.
İki ülkeye sınır kapılarının daha faal hale gelmesi ve esnaf ile sanatkâr üyelerinizin daha fazla yararlanması hususunda neler yapıyorsunuz?
Sınır kapılarımızın daha verimli hale gelmesi için sürekli yetkili mercilere iletiyoruz ve iletmeye devam edeceğiz. Gerçek tende sınır kapılarımızın bir an önce ticariye dönüşmesi hem kent için hem de ülkemiz için çok faydası olacağını düşünüyoruz.
Şöyle çarşı pazarı gezdiğimizde esnaf ve sanatkarlarımızın kan ağladığını ve bazılarının günlük siftah dahi yapamadığını görüyoruz. Artan bu pahalılık ve kiraların aşırı yüksek oluşlarından üyeleriniz için neler yapılabilir?
Ülkemizde yaşanan ekonomik süreç tüm sektörleri olduğu gibi esnafı da ciddi anlamda etkilemiştir. Bu piyasanın durgunluğundan kaynaklanıyor. Toplumun alım gücü zayıf olduğundan esnafın kapısından içeri giremiyor. Ve haliyle esnaf iş yapamaz duruma geliyor. Ve buna bağlı yüksek kiralar bağ kur ve sgk primleri yüksek gelen faturalar ve sayamadığımız bütün girdi maliyetleri birer etkendir.
Keza Tugay gibi askeri birliğin olduğu yerde işlerin çok iyi olması gerekirken Hakkâri bunlardan niçin yararlanamıyor?
Evet, Tugayımız var ama maalesef esnafımız yararlanamıyor daha önce girişimlerimiz oldu askerlerin çarşıya çıkması için ama hep güvenlik öne sürüldü. Son bir yıldır mevcut olan süreçten dolayı güvenlik sorununda ortadan kalktığını görüyoruz. Ve sizin aracılığınızla yetkililere sesleniyorum. Askerlerin çarşıya çıkmasını talep ediyoruz esnafımıza çok faydası olacağını düşünüyoruz.
Gerek sınır kapıları ve gerekse askeri birliklerin çarşı izinlerinin kullanılması için Valilik ile istişareleriniz oldu mu?
Evet oldu ve bundan sonrada olacak bunların gerçekleşmesi için elimizden ne geliyorsa yapmaya çalışacağız ve takipçisi olacağız.
Üç harfli market zincirlerinin Hakkari’deki şube sayıları gün be gün artıyor. Bu da özellikle esnaflarımızı da ciddi oranda etkiliyor. Bu hususta yaptığınız bir çalışmanız var mı?
Bu marketler Türkiye’nin 81 ilinde, tüm ilçelerde, hatta her sokakta faaliyet göstermektedir ve uluslararası raporlara göre dünyanın en hızlı büyüyen şirketleri arasında yer almaktadır. Emek ve sermayesini birleştirerek çalışan bakkal ve diğer marketler tekelleşen zincir marketler karşısında zor duruma düşmekte, kısıtlı finansal imkânlarıyla oluşturmaya çalıştıkları atılımları başarısız kalmakta ve işyerlerini kapatma noktasına gelmektedirler. Yüksek enflasyona dayalı ekonomik durgunluğun görüldüğü bu dönemde, hiçbir satış yapmadan kepenklerini kapatan esnaflar vergi ve primlerini ödemekte zorlanırken, adım başı zincir marketlerin açılması adeta teşvik edilmesi küçük esnafın içinden çıkılmaz sorunular yaşamasına neden olmaktadır.
Size bağlı esnaf ve sanatkârlar aidatlarını bile zor ödeyecek durumdalar. Bunlara rahat bir nefes ve kazançlarını artıracak ne gibi tedbirler alınabilir? Valilikten bunun için neler bekliyorsunuz?
Öncelikle halkın yerel esnaftan alışveriş yapması. Özellikle zincir marketlerden uzak durmaları. Artı kamu kurumlarınındı yerel esnaftan alışveriş yapmalarını istiyoruz. Eğer esnafımızın kalkınmasını istiyorsak bunları yapmamız lazım ki esnafta içinde bulunduğu ekonomik sıkıntıdan kurtulabilsin
Sizin haricinizde Hakkâri Ticaret ve Sanayi Odası üyeleri ve Şoförler Odası üyeleri de aynı sıkıntıları yaşamaktalar. Üç birlik olarak üyeleriniz için nasıl bir koordinasyonda bulunuyorsunuz?
Her üç odamızın da sıkıntıları hemen hemen aynıdır. Bulunduğumuz her platformda sorunlarımızı gerek rapor gerek sözlü olarak dile getiriyoruz. Ve bundan sonrada hep beraber üyelerimizin sorunlarına sahip çıkmaya devam edeceğiz.
Özellikle ilimizdeki doğalgaz faturaları çok yüksek gelmekte ve bu da esnaf ve sanatkarlarımıza artı maliyet çıkarmaktadırlar. Ödeme zorluğu çekmektedirler. Bu faturalar neden bu kadar yüksek? Siz bunun için neler yapacaksınız?
Güzel bir soru. Sizin de malumunuz bu doğalgaz faturaları baya gündem oldu. Vatandaşta esnafta bundan şikâyetçi. Sanki Hakkâri’ye ayrı bir tarife uygulaması bulunmaktadır. Komşu illerimizde böyle bir şikâyet duymadık. Defalarca Hakkâri’deki muhtarlar olsun STK’lar olsun siyasi partiler tarafından herkes haykırarak açıklamalarda bulundu. Ama maalesef bu sorunu çözecek ne bir muhataba nede bir cevap alabildik. Yine de bu sorunun takipçisi olmaya devam edeceğiz.
İsmail Başkan son olarak Hakkâri esnaf ve sanatkarlarımıza, halkımıza bir çağrınız bir mesajınız olacak mı?
Son olarak hocam konumuz genelde esnaf ile ilgiliydi ve bizde esnaf temsilcisi olarak halkımıza çağrımız. Esnafımıza sahip çıkalım yerel esnaftan alışverişimizi yapalım. Esnafın kepeği indiği zaman ışığı söndüğü zaman o çarşının da mahalledeki caddenin de tadı tuzu olmayacak. Birbirimizi sevelim sayalım ve sahip çıkalım. Aziz hocam böyle bir imkân sunduğunuz içinde sizlere teşekkür ederim ve çalışmalarınızda başarılar dilerim.
İsmail Başkan teşekkür ediyor, kolaylıklar diliyorum.
