HAKKARİ-Hakkari’nin Çukurca ilçesinde vatandaşlar, bağlarında yetiştirdikleri üzümleri geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüştürüyor. Dedelerinden miras kalan yöntemleri yaşatan köylüler, katkı maddesi kullanmadan ürettikleri pekmezi hem tüketiyor hem de satışa sunuyor.
Hakkari’nin Çukurca ilçesine bağlı Kazan Vadisi’ndeki Kazan köyünün Yapraklı Mahallesi’nde pekmez üretimi, asırlardır sürdürülen geleneksel yöntemlerle devam ediyor. Bağlarında yetiştirdikleri üzümleri büyük emeklerle toplayan vatandaşlar, sepetlerle taşıdıkları üzümleri evlerine getirerek pekmez yapımına başlıyor.
Pekmez yapımında ilk olarak toplanan üzümler çizmelerle ezilerek suyu çıkarılıyor. Elde edilen üzüm suyuna doğal maya olarak kül ekleniyor. Ardından büyük kazanlara alınan üzüm suyu, odun ateşinde belirli bir süre kaynatılıyor. Pekmez yapımı özellikle akşam yapılıyor. Sinek ve haşerelerin akşam olmaması ve hijyen için pekmez yapımı akşam yapılıyor.
Kaynatma işleminin ardından süzülerek başka kazanlara aktarılan üzüm suyu, kepçeler ve incir ağacı dalları yardımıyla sürekli karıştırılıyor. Uzun süren kaynatma işleminin ardından kıvam alan üzüm suyu, yoğun emek ve sabır gerektiren bir çalışmayla doğal pekmeze dönüşüyor.
Yapraklı Mahallesi sakinlerinden Eyüp Sevi ve Hacı Turan, pekmezi tamamen doğal yöntemlerle ürettiklerini belirterek, bu geleneğin kendilerine dedelerinden miras kaldığını ifade etti.
Ürettikleri pekmezi hem kendi ihtiyaçları için tükettiklerini hem de ihtiyaç fazlasını çevre il ve ilçelerde satışa sunduklarını anlatan vatandaşlar, pekmezin kahvaltı sofralarının yanı sıra yöresel yemeklerde de kullanıldığını söyledi.
Herhangi bir katkı maddesi kullanmadan üretim yaptıklarını dile getiren mahalle sakinleri, geleneksel pekmez üretimini gelecek nesillere aktarmayı amaçladıklarını belirtti. Asırlardır devam eden bu üretim geleneği, Çukurca’da hem yöresel kültürün yaşatılmasına hem de aile ekonomisine katkı sunmaya devam ediyor.
