HAKKARİ- Hakkari'nin kronikleşen sorunlarının masaya yatırıldığı çalıştayın ardından hazırlanan bildirge, düzenlenen basın toplantısında Hakkari Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği Başkanı Muharrem Tekin tarafından okundu.
Hakkari Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) toplantı salonunda gerçekleştirilen açıklamada, 17 Temmuz 2026 tarihinde Hakkâri Ticaret ve Sanayi Odası Konferans Salonu'nda sivil toplum kuruluşları, meslek örgütleri, yerel yöneticiler ve vatandaşların katılımıyla gerçekleştirilen çalıştayın, kentin uzun yıllardır devam eden yapısal sorunlarını ortak akıl çerçevesinde ele almak ve çözüm önerileri geliştirmek amacıyla düzenlendiği ifade edildi.
Bildirgede, çalıştayda ortaya çıkan ortak iradenin Hakkari'nin geleceğine önemli katkılar sunacağı belirtilirken, tüm kurum ve kuruluşlara iş birliği çağrısı yapıldı.
Afetlere dirençli kent ve Berçelan Yolu vurgusu
Sonuç bildirgesinde, Hakkari'nin coğrafi yapısı, deprem, heyelan ve taşkın riskleri göz önünde bulundurularak kentleşme politikalarının bilimsel verilere dayalı şekilde yürütülmesi gerektiği vurgulandı. Kent planlamasında insan odaklı, çevreyle uyumlu ve sürdürülebilir bir anlayışın benimsenmesi gerektiği belirtilirken, Hakkâri-Van Karayolu'nda meydana gelen heyelan ve katı atık tesisinin yıkılması sonucu yaşanan ulaşım krizinin, altyapı yatırımlarında bilimsel planlama ve mühendislik ilkelerinin önemini bir kez daha ortaya koyduğu ifade edildi.
Bildirgede ayrıca ulaşım altyapısının güçlendirilmesi, alternatif karayolu güzergâhlarının oluşturulması ve afetlere dayanıklı ulaşım ağlarının kurulmasının stratejik öneme sahip olduğu belirtilerek, gerekli jeolojik ve mühendislik çalışmalarının tamamlanmasının ardından Berçelan Yolunun ulaşıma açılması talep edildi. Ancak bu süreçte doğal alanların, mera ve su kaynaklarının korunmasının temel ilke olması gerektiği de özellikle vurgulandı.
Ekonomi için üretim, sınır ticareti ve turizm önerileri
Ekonomi başlığında Hakkari'nin doğal kaynakları, genç nüfusu ve sınır ticaretindeki stratejik konumuna rağmen istenilen kalkınma seviyesine ulaşamadığı ifade edildi. Tarım ve hayvancılığın desteklenmesi, mera ıslahı, üretici teşvikleri, süt ve et işleme tesislerinin kurulması, yerel ürünlerin markalaştırılması, kadın kooperatiflerinin güçlendirilmesi ve genç girişimciliğinin desteklenmesi gerektiği kaydedildi.
Esendere, Üzümlü ve Umurlu sınır kapılarının kapasitesinin artırılması, gümrük işlemlerinin kolaylaştırılması ve sınır ticaretinin geliştirilmesinin Hakkâri ekonomisine önemli katkı sağlayacağı belirtilirken, doğa, yayla, kış ve ekoturizm alanlarında sürdürülebilir yatırımların hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.
İntihar ve bağımlılıkla mücadelede kapsamlı eylem planı çağrısı
Çalıştayda son yıllarda kentte daha görünür hale gelen intihar ve bağımlılık sorunları da ayrıntılı şekilde ele alındı. Ruh sağlığı hizmetlerinin güçlendirilmesi, kurumlar arası koordinasyonun artırılması ve intiharların önlenmesine yönelik kapsamlı eylem planlarının hazırlanması gerektiği belirtildi. AMATEM, ÇEMATEM ve Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerinin kapasitesinin artırılması, aile danışmanlığı hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve gençlerin spor, kültür ile sanat faaliyetlerine erişiminin artırılması önerileri bildirgede yer aldı.
Kadın hakları, sınır bölgeleri ve yerel demokrasi
Sonuç bildirgesinde kadınların ekonomik ve sosyal hayata daha güçlü katılımının sağlanması, hukuki ve psikososyal destek mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiği ifade edildi. Sınır bölgelerinde yaşayan vatandaşların yalnızca güvenlik eksenli değil, sosyal ve ekonomik politikalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği belirtilirken, yasa dışı bahis ve sanal kumar gibi sorunların da ekonomik ve sosyal boyutlarıyla ele alınması gerektiği kaydedildi.
Yerel demokrasi başlığında ise halkın yönetime katılımının artırılması, şeffaflık ve hesap verebilirliğin güçlendirilmesi gerektiği ifade edilirken, çalıştayda dile getirilen görüşlerde kayyum uygulamalarının yerel demokrasi üzerindeki etkileri de değerlendirildi. Ayrıca uzak cezaevlerine yapılan sevklerin mahpuslar ve aileleri üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekildi.
"Sorunlar ancak ortak akıl ve toplumsal barışla çözülebilir"
Bildirgenin sonuç bölümünde ise Hakkari'nin ekonomik, sosyal ve yapısal sorunlarının birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceği belirtilerek, kentin kalkınmasının hukukun üstünlüğünü esas alan, demokratik katılımı güçlendiren, toplumsal barışı önceleyen ve insan odaklı kamu politikalarıyla mümkün olacağı ifade edildi. Çalıştayda, çatışmalı süreçlerin kent üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerin de dile getirildiği, eğitim, sağlık, tarım, altyapı ve sosyal kalkınmaya daha fazla kaynak ayrılması gerektiği vurgulandı.
Hazırlanacak ayrıntılı sonuç raporunun Hakkari milletvekilleri, Valilik, belediyeler, ilgili kamu kurumları, bakanlıklar ve Cumhurbaşkanlığına sunulacağı belirtilen bildirgede, çalıştayda ortaya konulan tüm önerilerin takipçisi olunacağı ifade edildi. Özellikle Berçelan Yolu konusunda alternatif proje ve çözüm önerilerinin hazırlanarak ilgili kurumlarla paylaşılması yönünde ortak görüş oluştuğu kaydedildi.
Hakkari Emek ve Demokrasi Platformu, sonuç bildirgesinin sonunda çalıştaya katkı sunan tüm kurum, kuruluş, meslek örgütü, uzman, yerel yönetici, basın mensubu ve vatandaşlara teşekkür ederek, kentin sorunlarının ortak sorumluluk, güçlü kurumsal iş birliği ve toplumsal dayanışma ile çözülebileceğine olan inançlarını yineledi.
