HAKKARİ – Hakkari Barosu, İnsan Hakları Derneği (İHD) Hakkari Şubesi ile Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Hakkari Şubesi, iki İran uyruklu mahpusun gözaltı ve cezaevi sürecinde işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı iddialarına ilişkin hazırlanan ön gözlem ve tespit raporunu kamuoyuyla paylaştı.
ÖHD Hakkari Şubesi binasında düzenlenen ortak basın toplantısında, İran uyruklu Salah Bimari ile Resul Bimari'nin gözaltı ve cezaevi sürecine ilişkin hazırlanan rapor açıklandı.
Ortak açıklamayı ÖHD Hakkari Şubesi üyesi Avukat Ümit Savaşan okudu.
Savaşan, raporun taraflarına ulaşan sözlü ihbar üzerine oluşturulan heyetin yaptığı görüşmeler, sağlık belgeleri ve gözlemleri doğrultusunda hazırlandığını belirterek, çalışmanın nihai bir yargı oluşturma amacı taşımadığını, işkence ve kötü muamele iddialarının etkin şekilde soruşturulması gerektiğine dikkat çekmek amacıyla hazırlandığını ifade etti.
Raporda yer alan bilgilere göre, başvurucuların 15 Mayıs 2026 tarihinde sınırı geçmeye çalışırken yakalandıkları, sınır hattında görevli askerler tarafından kötü muamele görmediklerini beyan ettikleri, karakolda yemek ve çay ikramının ardından Şemdinli İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne götürüldüklerini anlattıkları aktarıldı. Raporda, ağır kötü muamele iddialarının emniyet ve cezaevi gibi kapalı alanlarda yaşandığı yönündeki beyanlara yer verildi.
Açıklamada, başvurucuların Şemdinli İlçe Emniyet Müdürlüğü'nde kameraların bulunmadığını iddia ettikleri alt kattaki odalarda işkenceye maruz kaldıklarını öne sürdükleri belirtildi. Resul Bimari'nin dişlerinin kırıldığını ve işkence gördüğünü avukatına anlattığını, ancak etkili bir girişimde bulunulmadığını ifade ettiği; her iki mahpusun da vücutlarının çeşitli bölgelerinde darp izleri oluştuğunu beyan ettiği aktarıldı.
Raporda, Resul Bimari'nin çıplak bırakıldığı, darbedildiği ve cinsel işkenceye maruz kaldığını iddia ettiği, olay sonrasında günlerce kanama yaşadığını ve sağlık sorunları çektiğini ifade ettiği bilgisine yer verildi. Salah Bimari'nin ise hem bu olaya tanıklık ettiğini hem de kendisinin işkence gördüğünü ileri sürdüğü belirtildi.
Heyetin, sağlık kontrollerine ilişkin de çeşitli eksiklikler tespit ettiğini belirten Savaşan, başvurucuların sağlık kuruluşunda yalnızca kimlik bilgilerinin alındığını, ayrıntılı fizik muayene yapılmadığını ve tercüman bulunmaması nedeniyle yaşadıklarını sağlık personeline aktaramadıklarını iddia ettiklerini söyledi.
Raporda incelenen sağlık kayıtlarında Resul Bimari'ye ait belgelerde diş kaybı, diz ve uyluk bölgelerinde yaralar ile ekimozların bulunduğu, daha sonraki kayıtlarda makat bölgesine ilişkin şikâyetlerin yer aldığı ifade edildi. Salah Bimari'nin sağlık raporlarında ise sağ göz çevresi ile uyluklarında çok sayıda ekimoz tespit edildiği kaydedildi.
Cezaevi sürecine ilişkin bölümde ise başvurucuların 18 Mayıs'ta Hakkari Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na sevk edildikleri, burada yapılan sağlık muayenesinde de tercüman bulunmadığını iddia ettikleri belirtildi. Raporda ayrıca, 3 Haziran'da tek kişilik hücrelere alındıklarını, 18 gün boyunca dış dünyayla iletişim kuramadıklarını ve daha sonra farklı koğuşlara yerleştirildiklerini beyan ettikleri aktarıldı.
Açıklamada, cezaevinde de işkence ve tehdit iddialarının sürdüğü öne sürüldü. Salah Bimari'nin, Şemdinli İlçe Emniyet Müdürlüğü'nde işkence yaptığını iddia ettiği kişilerden en az birini cezaevinde yeniden gördüğünü ve tehdit edildiğini söylediği, Resul Bimari'nin ise aynı kişiler tarafından şok cihazı ve demir coplarla darbedildiğini iddia ettiği belirtildi.
Raporda, vekâletname işlemlerinde gecikmeler yaşandığı, noterin cezaevine girişinin çeşitli gerekçelerle engellendiği ve vekâletnamelerin ancak 25 Haziran'da çıkarılabildiği ifade edildi. Ayrıca 21 Haziran'da cezaevine giden avukatların, başvurucuların hastanede olduğu gerekçesiyle görüşme yapamadıkları, ziyaretin ertesi gün gerçekleştirildiği kaydedildi.
Heyet, raporda işkence ve kötü muamele yasağının ihlali, cinsel işkence iddiaları, etkili sağlık muayenesi yapılmaması, avukata erişim hakkına ilişkin sorunlar, kamerasız alanlarda kötü muamele iddiaları ile cezaevinde yeniden işkence ve tehdit iddialarının araştırılması gerektiğini belirtti.
Basın açıklamasının sonunda Hakkari Barosu, İHD Hakkari Şubesi ve ÖHD Hakkari Şubesi; Salah Bimari ve Resul Bimari'nin iddiaları hakkında bağımsız ve tarafsız soruşturma yürütülmesini, tüm kamera kayıtları ile diğer delillerin muhafaza altına alınmasını, İstanbul Protokolü'ne uygun bağımsız sağlık muayenelerinin yapılmasını, sorumlular hakkında idari ve adli işlemlerin başlatılmasını, mahpusların güvenliğinin sağlanmasını ve avukatlarıyla kesintisiz görüştürülmelerini talep etti.
