HAKKARİ – Hakkari'de yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan kilim dokumacılığı, Halk Eğitimi Merkezi bünyesinde açılan kurslarda kadınların emeğiyle yaşatılıyor.
Kendine özgü motifleri ve doğal renkleriyle öne çıkan Hakkari kilimi, hem bölgenin kültürel mirasını geleceğe taşıyor hem de çok sayıda kadının geçim kaynağı olmaya devam ediyor.
Hakkari kilimi, ceviz kabuğu, nane otu ve doğadan toplanan çeşitli bitki köklerinden elde edilen doğal boyalarla renklendirilen ipliklerin, aylar süren titiz bir çalışmayla ilmek ilmek dokunmasıyla hayat buluyor. Kente özgü motifler, ustalık gerektiren tekniklerle tezgâhlarda şekilleniyor.
Bir dönem hemen her evde ve mahallede dokunan Hakkari kilimi, günümüzde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
Geleneksel el sanatı, bugün Halk Eğitimi Merkezi bünyesinde açılan 30 kursta görev yapan usta öğreticiler sayesinde yaşatılıyor.
Çocukluğundan bu yana kilim atölyelerinde çalışan usta öğretici Devlethan Duman, geçmişte köylerden gelen yün ipliklerle dokunan kilimlerin bugün de aynı özenle üretildiğini söyledi.
Kilim dokumacılığı sayesinde üç çocuğunu üniversitede okuttuğunu belirten Duman, bu mesleğin hayatının ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti.
Yaklaşık 25 yıldır kilim dokumacılığı yapan usta öğretici Suna Bor ise Hakkari'ye özgü 21 farklı desen bulunduğunu belirterek, özellikle "Sine" deseninin en zor ve emek isteyen motiflerden biri olduğunu söyledi.
Eskiden kök boya kullandıklarını, günümüzde ise hazır boya ve hazır ipliklerle üretim yaptıklarını ifade eden Bor, uygulanan ek ders kotası nedeniyle kursların sürdürülebilirliği konusunda sıkıntılar yaşandığını dile getirdi.
Kilim dokumacılığının Hakkari'de birçok kadın için tek geçim kaynağı olduğunu vurgulayan Bor, ders saatlerinin artırılmasını isteyerek, "Hakkari'de iş imkânı çok sınırlı. Çocuklarımızı bu işle okuttuk, kiramızı bu işle ödedik. Yeni ders saatlerinin verilmesini ve kursların güçlendirilmesini bekliyoruz." dedi.
Yaklaşık çeyrek asırdır atölyelerde çalışan dört çocuk annesi Emine Turan da annesinden öğrendiği kilim dokumacılığını bugün usta öğretici olarak sürdürdüğünü belirtti. Dört çocuğunu bu meslek sayesinde büyüttüğünü anlatan Turan, Hakkari kiliminin gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için daha fazla destek verilmesi gerektiğini söyledi.
Yüzyıllardır Hakkari'nin kültürel kimliğinin önemli simgelerinden biri olan kilimler, kadınların emeğiyle hem geçmişin izlerini günümüze taşıyor hem de unutulmaya yüz tutan bir geleneğin yaşatılmasına katkı sağlıyor.
