HAKKARİ – Hakkari Milletvekili Onur Düşünmez, kentte uzun yıllardır devam eden köy ve yayla yasakları ile özel izin uygulamalarını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.
Düşünmez, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından yanıtlanması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesi verdi.
Hakkari’de bazı köy ve mezralarda vatandaşların kendi evlerine, arazilerine ve yaylalarına gidebilmek için idari izin almak zorunda kaldığına dikkat çeken Düşünmez, uygulamaların Anayasa’da güvence altına alınan seyahat özgürlüğü ile mülkiyet hakkını ihlal ettiğini savundu.
Özellikle Yüksekova ilçesine bağlı İkiyaka (Satê) köyü ile Derecik ilçesindeki Anadağ Köyü Düve Mezrası’nda vatandaşların köylere girişte çeşitli güvenlik prosedürlerine tabi tutulduğunu ifade eden Düşünmez, bazı bölgelerde vatandaşların X-Ray cihazlarından geçirilerek köylere alındığını, birinci derece akrabaların dahi “köyde ikamet etmeme” gerekçesiyle engellendiğini ileri sürdü.
Hakkari merkez ile Çukurca ve Şemdinli ilçelerinin kırsal bölgelerinde de benzer uygulamaların devam ettiğini iddia eden Düşünmez, uygulamalar nedeniyle vatandaşların mağdur olduğunu dile getirdi.
Düşünmez, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin yanıtlaması istemiyle şu soruları yöneltti:
* Hakkari’de, günümüz itibarıyla sivil yerleşime, tarımsal ve hayvancılık faaliyetlerine tamamen veya kısmen izin verilmeyen (yasaklı/kısıtlı) köyler ve mezralar hangileridir? Bu yerleşim yerlerinin güncel listesi nedir?
* Kırsal kalkınma ve mülkiyet hakkının korunması ilkeleri gözetildiğinde; bazı köy ve mezralarda uygulanan yerleşim yasakları ile giriş kısıtlamalarının halen devam ettirilmesinin hukuki, idari ve fiili gerekçeleri nelerdir? Söz konusu yasakların tamamen kaldırılmasına ve hak sahiplerinin mülklerine güvenli erişiminin sağlanmasına yönelik takvim ve eylem planı ne zaman yürürlüğe konulacaktır?
* Hakkari mülki sınırları içerisinde, Yüksekova’ya bağlı Onbaşılar (Hırmîn) bölgesinde bulunan Nerman (Elê), Pagenk, Kamber ve Yediveren (Kavlegund) ile Derecik Anadağ Köyü Düve Mezrası dışında kaç yerleşim yerinde “özel idari izin” mekanizması uygulanmaktadır? Bu uygulamayla hedeflenen, bölgeyi sivil halktan arındırarak fiili bir insansızlaştırma politikası yürütmek midir?
* Derecik Düve Mezrası girişine X-Ray cihazı konulmasının, halkın insan onurunu zedeleyen aramalara tabi tutulmasının ve birinci derece akrabaların dahi köye erişiminin engellenmesinin hukuki dayanağı nedir?
* İnsan hakları raporlarına yansıyan “gıda ambargosu/erzak kotası” hangi genelge ya da idari talimata dayandırılmaktadır? Yurttaşların mutfağına, yiyeceği ekmeğe ve un çuvalına kota uygulanmasındaki amaç nedir?
* Köylerine, yaylalarına ve meralarına erişimi mülki amirlerin veya yerel karakol komutanlarının tamamen keyfi inisiyatiflerine bırakılan yurttaşların maruz kaldığı bu ayrımcı muameleye karşı Bakanlığınızca yürütülen bir denetim var mıdır? İzin süreçlerinde yaşanan bu hukuk dışı ve ayrımcı bürokrasinin sorumluları hakkında idari bir soruşturma açılmış mıdır?
* “Özel Güvenlik Bölgesi” adı altında ilan edilen ve süresi sürekli uzatılan yasaklar nedeniyle tarım, hayvancılık ve arıcılık faaliyetleri durma noktasına gelen, mülksüzleştirilen Hakkari halkının uğradığı devasa maddi ve manevi zararların tazmin edilmesi amacıyla bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
* Halkın seyahat, yerleşme ve mülkiyet haklarını gasp eden, insanları kendi topraklarında mülteci konumuna getiren bu idari tedbirlerin, köy ve yayla yasaklarının tamamen kaldırılması ve bölgede serbest dolaşımın sağlanması adına acil bir adım atacak mısınız?
