HAKKARİ-Türkiye’de son yıllarda doğum sayılarında yaşanan düşüş, Hakkari başta olmak üzere Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde de dikkat çekici boyutlara ulaştı. Veriler, Hakkari’de doğum sayısının son 10 yıllık süreçte yaklaşık üçte bir oranında azaldığını ortaya koyuyor.
Türkiye genelinde 2009-2018 yılları arasında birbirine yakın seyreden doğum sayıları, 2018 yılından sonra belirgin bir düşüş eğilimine girdi. Ülke genelindeki bu tablo, Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde de büyük ölçüde kendini gösterdi. Şanlıurfa ve Şırnak ise diğer illere göre farklı bir seyir izledi.
Hakkari’de doğum sayılarındaki düşüşün özellikle 2015 yılından sonra hızlandığı görülüyor. 2014 yılında 6 bin 513 bebeğin dünyaya geldiği kentte, 2024 yılına gelindiğinde doğum sayısı yaklaşık üçte bir oranında geriledi. Bu değişim, Hakkari’nin nüfus yapısında yaşanan dönüşümün önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Diyarbakır’da da doğum sayılarında belirgin bir gerileme yaşandı. 2017 yılında 43 bin 562 olan doğum sayısının 2024 yılına kadar yaklaşık dörtte bir oranında azaldığı belirtiliyor. Ağrı’da ise düşüş daha sert oldu. 2014 yılında 16 bin 822 doğumun gerçekleştiği kentte, 2024 yılı itibarıyla doğum sayısı yaklaşık yarı yarıya azaldı.
2024 verilerine göre Türkiye’de en az bebeğin doğduğu il Tunceli oldu. Kentte yıl boyunca 763 bebeğin dünyaya geldiği belirtilirken, bu rakam günlük ortalama iki doğuma karşılık geliyor.
Doğum sayılarındaki düşüşün yanı sıra evlenmeyen nüfustaki artış da Türkiye’nin demografik yapısındaki değişimin önemli göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor. Diyarbakır’da 2016 yılında hiç evlenmemiş nüfusun 415 bin 937 olduğu, bu sayının 2025 yılında yaklaşık 63 bin artarak 478 bin 793’e yükseldiği ifade ediliyor.
Uzmanların değerlendirmelerinde doğum oranlarındaki gerilemenin ekonomik koşullar, evlilik yaşının yükselmesi, kentleşme, eğitim, çalışma hayatındaki değişimler ve ailelerin çocuk sahibi olma tercihlerindeki dönüşüm gibi çok sayıda faktörle bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki demografik değişimin ise ekonomik ve sosyal koşulların yanı sıra bölgenin kendine özgü toplumsal ve siyasi dinamikleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Bazı siyasi ve toplumsal yaklaşımların aile yapısı, evlilik ve doğurganlık tercihleri üzerinde etkili olduğu yönünde değerlendirmeler bulunsa da bu tür iddiaların bilimsel verilerle desteklenmesi gerekiyor.
Hakkari’de doğum sayısının 10 yıllık süreçte yaklaşık üçte bir oranında azalması, kentin gelecekteki nüfus yapısı açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Doğum sayılarındaki gerilemenin önümüzdeki yıllarda genç nüfus oranı, nüfus artış hızı ve demografik dengeler üzerindeki etkisinin daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.
