AA muhabirinin derlediği verilere göre, Orta Doğu kaynaklı risklerin gölgesinde küresel ekonomiye ilişkin belirsizlikler sürerken, jeopolitik gerilimlere bağlı olarak enerji fiyatlarının yükselmesi dünya genelinde başlıca risk unsuru olarak öne çıkıyor.
Söz konusu risklerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklentiler üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından izlenmeye devam edilirken, Türkiye'nin cari işlemler hesabı ise Ekim 2025'ten bu yana ilk kez fazla verdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca (TCMB) açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, temmuz ayında 36 milyon dolarlık fazla verildi. Cari işlemler hesabı, en son Ekim 2025 döneminde 477 milyon dolar fazla vermişti.
Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında da temmuzda 4 milyar 972 milyon dolarlık fazla kaydedildi.
Temmuz ayında ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 5 milyar 579 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış verilere göre, temmuzda cari açık yaklaşık 40,7 milyar dolar olurken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi de 77,2 milyar dolar açık verdi.
"Taşımacılık gelirlerindeki toparlanma hizmetler dengesini destekledi"
Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yaz sezonunun etkisiyle hizmet gelirlerindeki güçlü seyir ve dış ticaret açığındaki aylık iyileşmenin cari dengeyi desteklediğini belirtti.
Bununla birlikte, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabının (çekirdek cari denge) bir önceki ayki 1,4 milyar dolar fazladan 5 milyar dolar fazlaya yükselmesinin ekonominin temel eğilimindeki görünüm açısından olumlu bir sinyal olarak öne çıktığını dile getiren Gözgör, cari işlemler dengesinin alt kalemleri incelendiğinde, hizmetler dengesinin cari dengeye sağladığı pozitif katkının temmuz ayında da güçlenerek devam ettiğini kaydetti.
Gözgör, "Özellikle turizm sezonunun etkisiyle seyahat gelirlerindeki artışın yanı sıra taşımacılık gelirlerindeki toparlanma hizmetler dengesini destekledi. Buna ek olarak, dış ticaret açığındaki aylık daralma da cari dengenin fazla vermesinde belirleyici oldu." diye konuştu.
Enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmelerin cari denge görünümündeki en önemli risk unsurları olmaya devam ettiğini kaydeden Gözgör, şu değerlendirmeleri yaptı:
"Ağustos ayında ithalatın yıllık bazda yüzde 10,5 artmasında enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisi öne çıkarken, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin petrol ve doğal gaz fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturması, yılın geri kalanında dış ticaret açığı ve cari açık açısından yukarı yönlü riskleri artırıyor. Ticaret Bakanlığı da ağustos ayındaki ithalat artışında petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin etkisine dikkat çekti. Yıl sonu beklentilerimize ilişkin olarak, piyasa tarafında 2026 yıl sonu cari açık beklentisi yaklaşık 51 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Son TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nde ise 2026 yıl sonu cari açık beklentisi yaklaşık 50,1 milyar dolar seviyesinde yer alıyor. Biz de 84 dolar/varil Brent petrol varsayımımız doğrultusunda yıl sonu cari açık beklentimizi 52,9 milyar dolar seviyesinde koruyoruz."
"Yeşil enerji yatırımları cari denge için önem taşıyor"
Pariterium Danışmanlık şirketinin kurucusu Dr. İsmet Demirkol da, "Turizm gelirleri, Türkiye'nin cari dengesine pozitif katkı sağlaması bakımından şüphesiz büyük önem arz ediyor." dedi.
Orta Doğu'daki ABD/İsrail-İran Savaşı'nın devam etmesi nedeniyle turizm gelirlerinde gerilemenin söz konusu olduğunu ancak son aylardaki toparlanmanın mevsimsel etkilerle beraber turizmde olumlu bir seyir görülmesini sağladığını vurgulayan Demirkol, bunun da cari işlemler dengesini pozitif etkilediğini belirtti.
Bundan sonraki süreçte özellikle üretimde katma değeri yüksek ürünlerin ihracatının cari dengeyi destekleyeceğini ifade eden Demirkol, bu kapsamda teknoloji ihracatının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Yeşil enerji yatırımlarının önemine de değinen Demirkol, yeşil enerji yatırımlarının artmasıyla petrol, doğal gaz ve kömür türevlerinin daha az kullanılmasının kalıcı olarak cari fazla verme hedefine büyük katkı sağlayacağını kaydetti.
