Basın İlan Kurumu (BİK) tarafından düzenlenen “Yazılı Basının Dijital Dönüşümü: Adaptasyon, Entegrasyon ve Sürdürülebilir Model Önerileri Çalıştayı”nda, basın sektörünün dijitalleşme sürecinde karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri masaya yatırıldı. Akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirilen çalıştayda, gazeteciliğin değişen dijital koşullara uyum sağlaması ve sürdürülebilir yayıncılık modellerinin geliştirilmesi üzerinde duruldu.
Çalıştayın açılış konuşmasını yapan BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, dijital dönüşümün yalnızca basılı gazetelerin internet ortamına taşınmasıyla sınırlı olmadığını belirterek, sürecin editoryal sorumluluktan ekonomik sürdürülebilirliğe kadar birçok alanı etkilediğini ifade etti.
Dijitalleşme gazeteciliğin işleyişini değiştiriyor
Medya ekosisteminin dijitalleşmeyle birlikte hızlı ve çok yönlü bir değişim geçirdiğine dikkat çeken Çay, gazeteciliğin artık hız, veri, etkileşim ve çoklu platform kullanımı ekseninde şekillendiğini kaydetti.
Okurların habere ulaşma alışkanlıklarının değiştiğini belirten Çay, uluslararası araştırmalara göre sosyal medya ve video platformlarının çevrim içi habere erişimde haber kuruluşlarının internet siteleri ve uygulamalarını geride bıraktığını aktardı. Çay ayrıca, çevrim içi haber videolarını haftalık olarak tüketenlerin oranının yüzde 77'ye ulaştığını bildirdi.
Haberlerin okura ulaşmasında algoritmaların, içerik akışlarının ve tavsiye sistemlerinin giderek daha belirleyici hâle geldiğini vurgulayan Çay, dijital yayıncılıkta görünürlüğün yalnızca haberin içeriğine ve yayımlandığı platforma bağlı olmadığını ifade etti.
BİK'in görev alanında bulunan 2 binin üzerindeki süreli yayının da dijital dönüşüm sürecinden etkilendiğine işaret eden Çay, gazeteciliğin üretim, doğrulama ve dağıtım süreçlerinin yeni koşullara uygun biçimde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Yapay zekâ ve dijital görünürlük gündemde
Dijital platformların yayıncılara daha geniş kitlelere ulaşma imkânı sunduğunu belirten Çay, bu durumun platformlara bağımlılık, dijital görünürlüğün korunması ve okurlarla doğrudan ilişki kurulması gibi yeni sorunları da beraberinde getirdiğini kaydetti.
Yapay zekâ destekli bilgi erişiminin medya sektöründeki dönüşüme yeni bir boyut kazandırdığını ifade eden Çay, kullanıcıların arama motorlarında bağlantı aramak yerine yapay zekâ sistemlerinden doğrudan yanıt alma eğiliminin arttığına dikkat çekti.
Çay, dijital dönüşümün üretim biçimleri, iş akışları, insan kaynağı, teknik altyapı, okur ilişkileri ve gelir modelleriyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
Akademi ile basın sektörü arasında iş birliği
Dijital dönüşümün ortaya çıkardığı sorunların çözümünde akademik çalışmaların önemine değinen Çay, üniversitelerle yapılan iş birliklerinin güçlendirilmesini hedeflediklerini belirtti.
Akademik bilgi ve birikimin sahaya aktarılmasının yanı sıra basın sektöründe edinilen tecrübelerin de akademik çalışmalara katkı sunmasının önemli olduğunu ifade eden Çay, çalıştayın hem akademiye hem de basın kuruluşlarına fayda sağlayacak sonuçlar ortaya koymasını beklediklerini söyledi.
BİK ve SETA Vakfı iş birliğiyle gerçekleştirilen çalıştayın, yazılı basının geleceğine yönelik yeni yaklaşımların geliştirilmesine katkı sunması amaçlanıyor.
Yerel medya için bölgesel iş birlikleri önerildi
Prof. Dr. Faruk Taşçı başkanlığında iki oturum hâlinde gerçekleştirilen çalıştayda akademisyenler, basın kuruluşlarının dijitalleşme sürecinde karşılaştıkları adaptasyon ve entegrasyon sorunlarını değerlendirdi. Oturumlarda uygulanabilir ve sürdürülebilir yayıncılık modelleri üzerinde duruldu.
Yapay zekâ teknolojilerinin gazetecilik ilkelerine uygun kullanılması, bu teknolojilerin yayın süreçlerine entegre edilmesi ve dijital performansın izlenmesine yönelik dinamik ölçüm modellerinin geliştirilmesi öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Ayrıca dezenformasyonla mücadelede teyit mekanizmalarıyla iş birliğinin artırılması, gazetecilik alanında bağımsız mesleki yeterlilik yapısının oluşturulması ve iletişim fakültelerinin müfredatlarının sektörün ihtiyaçlarıyla uyumlu hâle getirilmesi gerektiği belirtildi.
Yerel medyanın belirli haber alanlarında uzmanlaşması ve bölgesel iş birlikleri geliştirmesi de sürdürülebilir yayıncılık açısından önemli öneriler arasında değerlendirildi.
“Basılı gazeteciliğin varlığını sürdürmesi bir güvenlik meselesidir”
Çalıştayda dile getirilen görüşleri değerlendiren BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, dijital platformların artan etkisine karşı basılı yayıncılığın varlığını sürdürmesinin güvenlik ve çeşitlilik meselesi olduğunu ifade etti.
Yayıncılık sektörünün desteklenmesi gerektiğini belirten Çay, statik değerlendirme yöntemleri yerine nitelikli haberciliği ve okur kitlesini dikkate alan, teşvik odaklı, teknik ve dinamik sistemlerin geliştirilmesinin önemine işaret etti.
Çay ayrıca, sektör paydaşları arasında ortak hareket etme kültürünün geliştirilmesi ve akreditasyon süreçlerinin sağlıklı bir veri tabanına dayandırılması gerektiğini vurguladı.
Sonuç bildirgesi hazırlanacak
Çalıştayın tamamlanmasının ardından akademisyenlerin sunacağı bildiriler ve çözüm önerileri doğrultusunda bir sonuç bildirgesi hazırlanması planlanıyor. Yazılı basının geleceğine ve sektörün sürdürülebilirliğine ışık tutması hedeflenen bildirgenin, Basın İlan Kurumunun resmî internet sitesinden kamuoyuyla paylaşılacağı belirtildi.
