HAKKARİ - Gazeteci-yazar Ayşe Arman, kişisel blogunda Profilo & Habitat Derneği iş birliğiyle yürütülen Kadın İşi Girişim Programı kapsamında yolları kesişen iki kadın girişimcinin dikkat çekici hikâyesine yer verdi. Röportajda, Hakkarili Ümmühan Keskin ile Denizlili Tennur Çıldır’ın kadın dayanışmasına dayalı üretim modelleri ve kendi imkânlarıyla büyüttükleri girişimleri öne çıktı.
Ayşe Arman’ın aktardığına göre, Hakkari’de kadın girişimci olmanın ciddi toplumsal engeller barındırdığını belirten Ümmühan Keskin, sürecin en başında zihniyet, önyargı ve kadına bakış açısıyla mücadele etmek zorunda kaldı. Kadınların yaptığı işlerin ciddiye alınmadığını vurgulayan Keskin, erkek egemen algının gündelik hayattaki yansımalarını da kendi deneyimleri üzerinden anlattı.
Keskin’in yolculuğu üretimle değil, kadınları sahneye çıkaran drama çalışmalarıyla başladı. 2019 yılında yürütülen projeleri bir çatı altında toplamak amacıyla kooperatifleşme girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Ancak 2022 yılında yeniden ayağa kalkarak Lilyana Kadın Kooperatifini kurdu. Asur dilinde “akşam duası” anlamına gelen Lilyana’nın, kadınların birlikte var olma iradesinin sembolü olduğunu ifade etti.
Bugün Lilyana Kadın Kooperatifi; reçel, zahter, dağ kekiği, kurutulmuş sebzeler, tahin, bal, turşular ve Hakkâri’ye özgü çörek ve kurabiyelerden oluşan geniş bir ürün yelpazesiyle faaliyet gösteriyor. Kooperatif, köy köy dolaşarak kadınlardan ham madde temin ediyor ve 50’den fazla kadına üretim imkânı sağlıyor.
Keskin’e göre asıl dönüşüm noktası Kadın İşi Girişim Programı oldu. Program sayesinde iş modeli güçlendi, finansal okuryazarlık arttı, pazarlama anlayışı değişti ve satışlar yüzde 80 oranında yükseldi. Keskin, bu süreci yalnızca ticari bir başarı değil, büyüyen bir kadın dayanışması olarak tanımlıyor. En önemli hedeflerinden birinin ise elde edilen gelirle kız çocuklarına burs sağlamak olduğunu vurguluyor.
Röportajda yer alan bir diğer girişimci Tennur Çıldır ise Denizli’de evinde başladığı üretimi bugün 2.500 metrekarelik bir tesise taşıdı. BalonBiber ve YaylaCips markalarıyla Türkiye ve Avrupa pazarına açılan Çıldır, yaklaşık 100 kadına istihdam sağlıyor.
Ayşe Arman, yazısının başında kadın dayanışmasının dönüştürücü gücüne dikkat çekerek, “Kadın dayanışması gibisi yok” ifadesini kullandı. Okurlarına seslenen Arman, “Şimdi de sizi, harika iki kadın girişimciyle tanıştırmak istiyorum” sözleriyle Ümmühan Keskin ve Tennur Çıldır’ın hikâyelerinin yalnızca birer başarı öyküsü değil, aynı zamanda kadınlara açılan yeni bir yol olduğunu vurguladı.
