Türkiye İsrafı Önleme Vakfı (TİSVA) bünyesinde faaliyet gösteren Türkiye Grameen Mikrofinans Programı (TGMP), 2003 yılında Diyarbakır’da altı kadınla başlayan yolculuğunun 23. yılını kutluyor. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla yayımlanan kapsamlı rapor, mikrokredi modelinin yoksullukla mücadelede kadınların hayatında yarattığı dönüşümü ortaya koydu.
Türkiye genelinde 69 ilde 85 şube ile faaliyet gösteren program kapsamında bugüne kadar 240 binden fazla dar gelirli kadın mikrogirişimci oldu. Verilere göre, toplam mikrokredi dağıtımı 2 milyar 381 milyon TL’ye ulaştı. Teminat ve kefalet istenmeden verilen kredilerde geri dönüş oranının ise yüzde 99,8 olduğu bildirildi. Programın hedefi ise 2030 yılına kadar 4 milyar TL mikrokredi ile 350 bin dar gelirli haneye ulaşmak.
TÜİK verileri ise Türkiye’de yapısal yoksulluğun devam ettiğini ortaya koyuyor. 2025 yılı itibarıyla sürekli yoksulluk oranı yüzde 13,6 seviyesinde kalırken, yaklaşık 2,8 milyon hanenin yoksulluk sınırının altında yaşadığı belirtiliyor. Nüfusun yüzde 28,8’i konutlarında nem ve çatı sızıntısı gibi sorunlarla karşı karşıya kalırken, yüzde 27,9’u ise ısınma ihtiyacını tam olarak karşılayamıyor.
TİSVA Mütevelli Heyeti Başkanı Halil Fatih Akgül, mikrokredinin sadece ekonomik değil toplumsal bir dönüşüm sağladığını belirterek, “Bir kadına fırsat verdiğinizde sadece bir bireyi değil, bir aileyi ve toplumu kalkındırırsınız. Mikrokredi, kadınlarımızın onuruyla yoksulluktan çıkış yolculuğudur” dedi.
TGMP Genel Müdürü Halil Orhan ise mikrokredi modelinin ekonomik özgürlüğü güçlendirdiğini vurgulayarak, bugüne kadar sağlanan 2,3 milyar TL’lik desteğin yüzde 99,8 geri dönüş oranıyla güçlü bir ekonomik döngü oluşturduğunu ifade etti.
Raporda ayrıca mikrokrediyle sağlanan her 1 liralık desteğin yaklaşık 21,36 liralık sosyal etki oluşturduğu belirtilirken, modelin yoksul haneleri yardım alan konumundan çıkararak üretim yapan girişimcilere dönüştürdüğü kaydedildi.
Program kapsamında Türkiye’nin farklı illerinde birçok başarı hikâyesi de ortaya çıktı. Şanlıurfa’da çiçekçilikten işletmeciliğe uzanan bir başarı hikâyesi yazan Adile Çiftçi, Diyarbakır’da gelinlik tasarımcılığına yükselen Arzu Baylan ve Hakkâri’nin Yüksekova ilçesinde kuaför salonunu büyüten Zeynep Kayhan mikrokredi sayesinde kendi işlerini kurarak ekonomik bağımsızlıklarını kazanan kadınlar arasında yer aldı.
Özellikle Hakkâri’nin Yüksekova ilçesinde yaşayan Zeynep Kayhan, 2020 yılında aldığı 1.500 TL’lik mikrokrediyle yeniden açtığı kuaför salonunu büyüterek aylık gelirini 8 bin TL’den 45 bin TL’ye çıkardı. Kayhan, beş yıl içinde toplam 1 milyon 380 bin TL net kazanç elde ederek bölgedeki kadın girişimcilere örnek oldu.
Uzmanlara göre mikrokredi modeli, kadınların ekonomik hayata katılımını artırarak yoksullukla mücadelede sürdürülebilir bir çözüm sunuyor.
