İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Hal Müdürlüğü, kentte geçen ay tüketilen meyve ve sebze ürünlerini açıkladı.

Buna göre, Bayrampaşa Meyve ve Sebze Hali'nde mayısta 34'ü meyve, 46'sı sebze olmak üzere toplam 80 çeşit ürün satıldı.

Ataşehir Meyve ve Sebze Hali'nde ise 32'si meyve ve 46'sı sebze olmak üzere toplam 78 çeşit ürün satışa sunuldu.

Bayrampaşa'daki halde mayısta satış için getirilen 157 bin 338 ton ürünün 54 bin 624 tonunu meyve, 102 bin 714 tonunu da sebze oluşturdu.

Ataşehir'deki hale ise geçen ay getirilen 49 bin 807 ton ürünün 19 bin 266 tonu meyveden, 30 bin 541 tonu da sebzeden oluştu.

İki halde geçen ay 73 bin 890 ton meyve ve 133 bin 255 ton sebze olmak üzere toplamda 207 bin 145 ton ürün satışa sunuldu.

Karpuz 44,83 lira, domates 104,46 liradan satıldı

Hallere getirilen ürünlerden İstanbulluların mayısta tercih ettiği meyveler arasında karpuz, sebzelerde ise domates başı çekti.

Her iki halde toplamda 10 bin 35 ton karpuz, 31 bin 356 ton domates satıldı.

Karpuzu 8 bin 883 tonla muz, 8 bin 266 tonla çilek, 6 bin 715 tonla kayısı, 5 bin 717 tonla erik, 5 bin 703 tonla elma, 5 bin 268 tonla limon, 4 bin 19 tonla portakal, 3 bin 436 tonla kiraz ve 3 bin 250 tonla nektarin takip etti.

Domatesi ise 19 bin 617 tonla salatalık, 14 bin 720 tonla patates, 13 bin 806 tonla biber, 8 bin 320 tonla kuru soğan, 8 bin 129 tonla patlıcan, 4 bin 776 tonla havuç, 3 bin 807 tonla kabak, 2 bin 546 tonla fasulye ve 2 bin 361 tonla semizotu izledi.

Halde bir kilogram karpuz ortalama 44,83, muz 87,12, çilek 113,33, kayısı 66,58, erik 127,83, elma 63,15, limon 82,42, portakal 28,67, kiraz 310,33 ve nektarin 68 liraya alıcı buldu.

Domatesin kilogramı ise ortalama 104,46, salatalık 28,83, patates 23,08, biber 56,75, kuru soğan 12, patlıcan 26,20, havuç 27,08, kabak 35,33, fasulye 92,80 ve semizotu 27,83 liradan satıldı.

En pahalı ürün 310,33 lirayla kiraz

Meyve ve sebze hallerinde mayıs ayında satılan en pahalı ürün 310,33 lirayla kiraz oldu.

Kirazı 224 lirayla üzüm, 176 lirayla barbunya, 164,08 lirayla kapya biber, 157,90 lirayla ayva, 147,92 lirayla kuru sarımsak ve taze yaprak, 145,42 lirayla mantar, 135,42 lirayla ananas ve 127,83 lirayla erik takip etti.

İhbar üzerine olay yerine sevk edilen İl Emniyet Müdürlüğü ekibinde görevli polis memuru T.B. ile iş yerinde bulunan H.S'ye, kadının eski eşi ve İl Jandarma Komutanlığında görevli uzman çavuş G.Y. silahla ateş etti.

Daha sonra aynı silahla intihar girişiminde bulunan G.Y. ile yaralanan polis memuru ve H.S, sağlık ekiplerince hastaneye kaldırıldı.

Buna göre, mükelleflerin borçlarını taksitler halinde ödemesini kolaylaştırmak amacıyla teminat alınmadan tecil edilebilecek tutar 250 bin liradan 10 milyon liraya çıkarıldı.

Açıklamada, IMF İcra Kurulu'nun onayına bağlı olarak ülkenin yaklaşık 690 milyon dolar tutarında finansmana erişebileceği kaydedildi.

IMF'nin açıklamasında, söz konusu ödemenin onaylanması halinde program kapsamında Ukrayna'ya yapılan toplam ödemelerin 2,2 milyar dolara ulaşacağı aktarıldı.

Tüm niceliksel performans kriterleri ve gösterge hedeflerinin yerine getirildiği belirtilen açıklamada, ilk çeyrek için belirlenen yapısal ölçütlerden ikisinin gecikmeli olarak uygulandığı ve birinin gerçekleştirilemediği ifade edildi.

Açıklamada, programın rayında kalmasını sağlamak amacıyla mutabık kalınan reformlar için revize edilmiş bir takvim, sapmaları gidermeye yönelik düzeltici adımlar ve ek politika taahhütleri üzerinde anlaşmaya varıldığı aktarıldı.

Savaşın nüfus ve ekonomi üzerinde ağır bir yük oluşturmaya devam etmesi nedeniyle görünümün belirsizliğini koruduğuna işaret edilen açıklamada, zorlu koşullara rağmen programın devam eden büyük ölçekli dış destek sayesinde tamamen finanse edilmiş durumda olduğu kaydedildi.

Hem vatandaşların hem de emlakçıların resmi kurumlarla işlemlerini güvenli, hızlı ve şeffaf şekilde yürüttüğünü vurgulayan Akçam, e-Devlet e-Kira Sözleşmesi hizmetinde 3'üncü fazın devreye alındığını bildirdi.

"Karşı taraf onaylamadıkça sözleşme yasal geçerliliğini koruyacak"

Akçam, yeni düzenlemelere ilişkin şöyle konuştu:

"Hizmet üzerinden oluşturulan kira sözleşmeleri için vatandaşların bu yöndeki yoğun talepleri üzerine 'Hata Düzelt' ve 'Güncelle' fonksiyonu eklendi. Hazırlanan sözleşmelerde onay verilmesinin ardından geçen 15 günlük süre içinde yazım, rakam veya bilgi girişlerindeki maddi yanlışlıklar giderilebilecek. 'Güncelle' fonksiyonu ile de sözleşmede yer alan tarafların iletişim bilgileri, kira tutarı ve ödenmesine ilişkin bilgiler sürekli güncel tutulabilecek."

Güncelleme işlemlerinin, barkodlu belgenin oluşturulmasını takip eden 15'inci günden itibaren sözleşme süresi boyunca gerçekleştirilebileceğini vurgulayan Akçam, güncelleme sonrasında oluşturulan yeni belgenin, ana sözleşmeye bağlı "ek protokol" olarak düzenlenebileceğini anlattı. Karşı tarafça onaylanmayan güncelleme taleplerinde ise mevcut sözleşmenin yasal geçerliliğini korumaya devam edeceğine işaret eden Akçam, sistemle ilgili güncellemelerin de sürdüğünü dile getirdi.

Sektör temsilcilerine uzmanlarca eğitim verilecek

Akçam, emlakçıların da uygulamaya geçişte herhangi bir sorun yaşamadığını hem vatandaşların hem de sektör temsilcilerinin e-kira sözleşmesini kullandığını belirterek, "Uygulamanın daha da sorunsuz ilerlemesi için sektör temsilcilerimize Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanlarınca eğitim verilecek. Yakında tüm sektör için zorunlu olacak uygulamanın detayları uzmanlarca anlatılacak." dedi.

Bu kapsamda Reklam Kurulu tarafından iddiaların odağındaki 6 firma hakkında resen inceleme başlatıldığı aktarılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Gerçekleştirilen Reklam Kurulu toplantısında, tüketicilere yönelik 'vize randevu garantisi, vize garantisi, hızlı başvuru, kesintisiz destek, garanti çözüm, yüzde 100 onay garantisi, hızlı sonuç garantisi' gibi taahhütler içeren reklamlar nedeniyle incelemeye alınan 6 şirkete ilişkin dosyalar değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda, söz konusu reklamlar hakkında 3 aya kadar tedbiren durdurma cezası uygulanmasına karar verilmiştir."

İnceleme sürecinin tamamlanmasının ardından dosyalara ilişkin nihai kararın verileceği vurgulanan açıklamada, Bakanlığın tüketicileri aldatmaya yönelik ticari reklamlar ve haksız ticari uygulamalara karşı inceleme ve denetim faaliyetlerini aralıksız sürdürdüğü kaydedildi.

Böylelikle şirket belirlenen hisse fiyatı üzerinden yaklaşık 75 milyar dolar brüt gelir elde ederken, tüm zamanların en büyük halka arzı gerçekleştirilmiş oldu. Halka arz fiyatına göre SpaceX'in piyasa değeri de 1,77 trilyon dolar olarak hesaplandı.

Açıklamada, şirketin hisselerinin 12 Haziran'da Nasdaq Global Select Market ve Nasdaq Texas borsalarında "SPCX" sembolüyle işlem görmeye başlamasının beklendiği, halka arz işlemlerinin ise olağan kapanış koşullarına tabi olarak 15 Haziran'da tamamlanmasının öngörüldüğü kaydedildi.

Ayrıca açıklamada, SpaceX'in aracı kurumlara, halka arz fiyatından 83,3 milyon adede kadar ek hisse senedi satın alma konusunda 30 günlük bir opsiyon tanıdığı aktarıldı.

SpaceX, şirketin halka arz sürecini başlatmak ve hisselerini borsada işleme açmak amacıyla hazırladığı belgeyi mayıs ayında SEC'e sunmuştu.

Duyuruda, 13-31 Mart döneminde zorunlu petrol stoklarının yüzde 46'sının, 1 Nisan-10 Haziran döneminde ise yüzde 42'sinin piyasa faaliyetlerine konu edildiği hatırlatıldı.

Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"28 Şubat 2026 tarihinde başlayan çatışmaların halen sürmesi ve Hürmüz Boğazı gemi trafiğinde yaşanan sorunların küresel petrol piyasası üzerindeki etkilerinin öngörülememesi nedeni ile önümüzdeki süreçte enerji arz güvenliğinin korunması, piyasa genelinde arz kesintisini telafi ederek istikrarın sağlanması ve kesintilerden dolayı oluşabilecek olası ekonomik zararların azaltılması amacıyla Ulusal Petrol Stok Komisyonu tarafından alınan karar ile yükümlülerce piyasaya verilen petrol stoklarının yerine konulması işleminin 31 Aralık 2026 tarihine ertelenmesi kabul edilmiştir."

Bu kapsamda, stokların yerine konulması için öngörülen takvim ise 1 Ocak 2027 olarak revize edildi.

Raporda, 2025'te yüzde 2,9 seviyesinde olan küresel büyümenin, 2026'da yüzde 2,5'e gerileyeceğinin tahmin edildiği aktarıldı.

Ocak ayına kıyasla ekonomilerin 3'te 2'sine yönelik büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize eden Banka, söz konusu ayda küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleşeceğini öngörmüştü.

Raporda, küresel büyümenin 2027'de yüzde 2,8'e yükselmesinin beklendiği ancak bu oranın 2010'lu yılların ortalamasının 0,4 puan daha altında kalacağı vurgulandı.

Gelişmekte olan ekonomilerdeki zayıf büyümenin, gelişmiş ekonomilerin gelir seviyelerine ulaşma yolundaki ilerlemelerini durdurduğu ifade edilen raporda, Çin ve Hindistan dışındaki gelişmekte olan ekonomilerin, gelişmiş ekonomilerle aralarındaki kişi başına düşen gelir farkını kapatma konusunda 2028 yılına kadar kolektif olarak neredeyse on yıllık bir duraklama dönemi yaşamış olacağı belirtildi.

Brent petrolün varili için ortalama 94 dolar beklentisi

Raporda, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji piyasalarını ciddi şekilde sekteye uğrattığına dikkat çekilerek, aksamaların temmuz ayında hafifleyeceği varsayımıyla Brent petrolün varil fiyatının bu yıl ortalama 94 dolar ile 2025 seviyelerinin yüzde 36 üzerinde olmasının beklendiği bildirildi.

Gübre fiyatlarının bu yıl önemli ölçüde artacağı ve bunun gıda fiyatları üzerinde zincirleme etkiler yaratacağının tahmin edildiği kaydedilen raporda, "Tüm bu baskılar, küresel enflasyonu yukarı çekiyor ve enflasyonun 2025'te yüzde 3,3 olan seviyesinden bu yıl yüzde 4'e çıkması bekleniyor." değerlendirmesi yapıldı.

Raporda, aşağı yönlü risklerin oldukça ciddi olduğu vurgulanarak, enerji arzındaki kesintilerin şu anda tahmin edilenden daha şiddetli olması ve buna büyük bir finansal sıkışıklığın eşlik etmesi durumunda küresel büyümenin 2026'da yüzde 1,3'e kadar gerileyebileceği ve enflasyonun yüzde 4,4'e yükselebileceği belirtildi.

"Dünya Bankası ülkeleri desteklemekte kararlı"

Bu yıl, gelişmekte olan ekonomilerdeki büyümenin 2025'teki yüzde 4,4 seviyesinden salgın sonrası en düşük seviye olan yüzde 3,6'ya gerilemesinin beklendiği aktarılan raporda, 2027'de ise yüzde 4,2'ye çıkmasının öngörüldüğü bildirildi.

Raporda, çatışmadan doğrudan etkilenen Körfez ekonomilerinin büyümesinin 2025'teki yüzde 3,9 seviyesinden 2026'da 0'a yaklaşmasıyla en büyük darbeyi almasının öngörüldüğü kaydedildi.

Bu ekonomilerdeki büyümenin ticaretin toparlanması ve yeniden yapılanma harcamalarının başlamasıyla 2027-2028 yıllarında yaklaşık yüzde 5'e geri dönmesinin beklendiği ifade edildi.

Raporda, Dünya Bankasının krizlerle mücadele eden tüm gelişmekte olan ülkeleri desteklemekte kararlı olduğunun altı çizilerek, şunlar kaydedildi:

"Orta Doğu'daki çatışmaya yanıt olarak kurum, 25 milyar dolarlık önceden düzenlenmiş finansman dahil olmak üzere, mevcut araçlar aracılığıyla 50 ila 60 milyar dolara kadar kaynağı derhal kullanıma sunuyor. Bu kaynak, en savunmasız kesimler için sosyal güvenlik ağlarını destekleyebilir, mali kapasiteyi artırabilir ve şirketler ile tarım işletmelerine işletme sermayesi ve likidite desteği sağlayabilir. Bugüne kadar 30'dan fazla ülke, bu müdahale planı kapsamında krize hazırlığı artırmak ve hızlı aksiyon alabilmek için Dünya Bankası ile aktif olarak çalışmaktadır. Çatışmanın ve ekonomik yansımalarının devam etmesi halinde, Dünya Bankası desteğini 15 ay boyunca 80 ila 100 milyar dolara çıkarabilir."

Körfez ülkeleri büyümesinde aşağı yönlü revizyona gidildi

Ülkelerin büyüme tahminlerine de yer verilen raporda, ABD ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme beklentisi yüzde 2,2'de korunurken, 2027 için yüzde 1,9'dan yüzde 2,1'e revize edildi.

Bu yıla dair büyüme beklentisi Japonya için yüzde 0,8'den yüzde 0,7'ye, Avro Bölgesi için yüzde 0,9'dan yüzde 0,8'e, Çin için yüzde 4,4'ten yüzde 4,2'ye düşürüldü.

Türkiye için büyüme tahmini 2026 için yüzde 3,7'den yüzde 2,8'e, 2027 için yüzde 4,4'ten yüzde 3,7'e çekildi. Türkiye'nin 2028'de ise yüzde 4,3 büyüyeceği öngörüldü.

Çatışmalardan etkilenen Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan bölgesi için bu yıla dair büyüme beklentisi 2,7 puan azalışla yüzde 1,6'ya revize edildi. Suudi Arabistan için büyüme tahmini yüzde 4,3'ten yüzde 3,1'e ve Birleşik Arap Emirlikleri için yüzde 5'ten yüzde 2,4'e indirildi.

Araştırmada, GLP-1 ilaçlarını kullanan en az bir kişinin bulunduğu hanelerin, ilaçlara başladıktan sonraki bir yılda, benzer hanelere kıyasla beklenenden 780 milyon sterlin daha az market harcaması yaptığı belirtildi.

Bu tutarın, zayıflama ilacı kullananların bulunduğu hanelerde, kullanıcı bulunmayan hanelere kıyasla yıllık 418 sterlinlik düşüş anlamına geldiği kaydedildi.

Araştırmaya göre, İngiltere'deki hanelerin yüzde 6,3'ünden fazlasında en az bir GLP-1 kullanıcısı bulunuyor. Bu oran 2025'te yüzde 4,1, 2024'te ise yüzde 2,3 olarak kaydedilmişti.

Eskiden sevdikleri yiyecek veya içeceklerden artık keyif almıyorlar

Araştırmanın yapıldığı şubat ayında, zayıflama iğnesi kullananların bulunduğu hanelerde 299 milyon daha az ürün satın alındığı belirtildi.

Kullanıcıların yüzde 52'si yeme yaklaşımlarını "bilinçli" olarak tanımlarken gıda tüketimlerinin alışkanlık, rutin veya kısıtlamadan ziyade açlık hissine göre şekillendiğini ifade etti.

Zayıflama iğnesi kullananların yüzde 54'ü daha az iştah ve yemek yeme düşüncesi taşıdığını, yüzde 11'i ise eskiden sevdikleri yiyecek veya içeceklerden artık keyif almadığını belirtti.

Kullanıcıların yüzde 75'i daha az çikolata, yüzde 72'si ise daha az cips tükettiğini bildirdi.

İlaçlar insanların gıdaya ilişkisini temelden değiştirdi

Worldpanel by Numerator Kamu Sektörü ve Beslenme Bölümü Başkanı Chantel Kennaugh, zayıflama iğnelerine ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları kaydetti:

"Bir zamanlar öncelikle tip 2 diyabet için reçete edilen özel bir tedavi olan bu ilaçlar, yalnızca birkaç yıl içinde ana akım bir güç haline geldi. Artık kullanıcıların yüzde 68'i GLP-1'leri özellikle kilo vermek için kullanıyor ve bu da onları çok daha geniş bir kitleye açıyor."

Bu ilaçların, insanların yiyecek ve içecekle ilişkisini temelden değiştirdiğine işaret eden Kennaugh, etkilerinin, market ve yaşam tarzı alanlarında şimdiden hissedildiğini, markaları ve işletmeleri hızla uyum sağlamaya zorladığını dile getirdi.

Sektör, 2020'de yurt dışında yaklaşık 18 milyar dolar tutarında 386 proje yürüttü. Türk firmalarının yurt dışında üstlendiği projelerin tutarı 2021'de 32 milyar dolara çıktı. Söz konusu yılda 463 proje üstlenilirken elde edilen tutar, o dönemde ulaşılan en yüksek proje bedeli olarak hesaplandı.

Proje tutarı, Kovid-19 salgınının da etkisiyle 2022'de 20,1 milyar dolara gerilerken, proje sayısı 2021'e göre artış kaydetti. Söz konusu yılda proje sayısı 513 olarak kayıtlara geçti.

Yurt dışı müteahhitlik sektörünün 2023'te üstlendiği projelerin tutarı 28,8 milyar dolar, proje sayısı da 449 oldu. Sektörün 2024'te üstlendiği proje tutarı, küresel ekonomik sorunlar ve Rusya-Ukrayna savaşının etkisine rağmen 29,9 milyar doları buldu. Bu dönemde 386 proje üstlenildi.

Sektörün geçen yıl üstlendiği proje sayısı 309 olurken, bunların toplam bedeli 22,5 milyar dolar olarak belirlendi.

Türk müteahhitlik sektörü bu yılın mayıs sonuna kadar 15 ülkede tutarı 2,3 milyar dolar olan 40 proje üstlendi.

Sektör, 1972'den bu yana da 138 ülkede 562,6 milyar dolar tutarında 12 bin 901 proje yürüttü.

Sektörün üstlendiği işlerde ortalama proje bedelindeki seyir de dikkati çekti. Sektör, son olarak 2015'te 83,7 milyon dolarlık ortalama proje bedeline ulaşırken 2021'de bu rakam 69,1 milyon dolar oldu.

Ortalama proje değeri, 2022'de 39,2 milyon dolar, 2023'te 64,4 milyon dolar ve 2024'te 77,5 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu değer, geçen yıl 72,9 milyon dolar olarak kayıtlara geçerken, bu yıl üstlenilen projelerde de ortalama tutar 59,2 milyon dolar olarak tespit edildi.

Projelerin yüzde 42,7'si Bağımsız Devletler Topluluğu'nda

Türk müteahhitleri, halihazırda Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Orta Doğu ve Afrika'da büyük projelere imza atıyor.

Bugüne kadar üstlenilen projelerin bölgesel dağılımında, yüzde 42,7'lik payla BDT ilk sırada yer aldı.

BDT'yi yüzde 25,4'lük payla Orta Doğu ülkeleri takip ederken, Afrika yüzde 18,1'lik pay ile üçüncü sırada dikkati çekti. Bu bölgeleri yüzde 10,4 ile Avrupa ve yüzde 2,6 ile Asya izledi.

Öte yandan, bugüne kadar en çok proje üstlenilen ilk 5 sektöre bakıldığında, "kara yolu, tünel ve köprüler" ilk sırada öne çıktı. Bu sektörün ardından, "konut ve rezidans projeleri", "enerji santralleri", "demir yolu projeleri" ve "ticaret merkezleri" geldi.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, 'Totem 2002' projesiyle unutulmayan totemler yeniden gün yüzüne çıkarılıyor.

Proje, yıllardır anlatılmaya devam eden hikayeleri yeniden bir araya getirirken, futbolseverler, proje için oluşturulan ve yapay zeka destekli chatbot entegrasyonuna sahip 'totem_2002' Instagram hesabına direk mesaj üzerinden ulaşarak 2002'deki Dünya Kupası sürecinde yaptıkları totemleri paylaşabiliyor.

Futbolseverler, Instagram hesabı üzerinden paylaştıkları totem hikayeleriyle kendilerine özel kartlar oluştururken sürpriz indirimler kazanma fırsatı elde ediyor.

Sosyal medya üzerinden büyüyen proje, Türkiye'nin dört bir yanından gerçek totem hikayelerini bir araya getirirken futbolun ortak duygular, anılar ve paylaşılan heyecanlarla da yaşandığını hatırlatıyor.

Buna göre İstanbul, geçen ay 4 milyar 495 milyon dolarla en fazla ihracat yapan il oldu. Kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13,7 azaldı.

İstanbul'u, 3 milyar 60 milyon dolarla ve yüzde 15,6 azalışla Kocaeli izlerken 2 milyar 79 milyon dolar ve yüzde 1 yükselişle İzmir takip etti.

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı, 856 milyon 380 bin dolarla İstanbul'un ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu faslı, 413 milyon 529 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları, 407 milyon 442 bin dolarla kazanlar, makineler izledi.

Kocaeli'de motorlu kara taşıtları 1 milyar 37 milyon 908 bin dolarla en fazla dış satım yapın sektör oldu. Bu faslı, 463 milyon 920 bin dolarla mineral yakıtlar ve yağlar, 268 milyon 950 bin dolarla elektrikli makine ve cihazlar takip etti.

İzmir'in ihracatında, mineral yakıtlar ve yağlar, 603 milyon 396 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faslın ardından 237 milyon 81 bin dolarla demir ve çelik, 153 milyon 245 bin dolarla kazanlar, makineler geldi.

İlk 3 ilin en fazla ihracat yaptığı ülkeler

İstanbul'un ihracatında 452 milyon 558 bin dolarla ABD ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi 399 milyon 746 bin dolarla Birleşik Arap Emirlikleri ve 273 milyon 216 bin dolarla Almanya izledi.

Kocaeli, en fazla ihracatı 271 milyon 427 bin dolarla Almanya'ya yaptı. Bu ülkenin ardından 230 milyon 110 bin dolarla İngiltere ve 216 milyon 117 bin dolarla İspanya geldi.

İzmir'in en fazla ihracat yaptığı ülke 212 milyon 319 bin dolarla İspanya oldu. Bu ülkeyi, 176 milyon 938 bin dolarla ABD, 170 milyon 754 bin dolarla İtalya takip etti.

İhracatını tutar bazında en çok artıran iller

Mayısta yıllık bazda ihracatını en fazla artıran iller sıralamasında Ankara 300 milyon dolarlık artışla ilk sırada geldi. Başkenti 29 milyon dolarla Osmaniye, 26 milyon dolarla Şırnak izledi.

Böylece ocak-mayıs döneminde 21 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 40 il de ihracatını artırdı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ile Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'de en fazla kiraz üretiminin ve ihracatının yapıldığı Batı Akdeniz'de, hem üreticilerde hem de ihracatçılarda hummalı çalışma sürüyor.

"Hasat ağustos sonuna kadar devam edecek"

Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Mehmet Ali Can, AA muhabirine, hasat döneminin normalde mayıs sonu başlayıp temmuz sonuna kadar devam ettiğini ancak bu yıl iklim faktörleri nedeniyle geç başladığını ve ağustosun sonuna kadar devam etmesini beklediklerini söyledi.

Kiraz üretiminin en yoğun Isparta'da yapıldığını ifade eden Can, "Türkiye, yıllık 700 bin tonla dünyanın en fazla kiraz üreten ülkesi. İhracat noktasında da yüzde 10'u civarında yıllık 60 bin ton ile 70 bin ton arasında ihracat yapmaktayız. Bu sene ülkemizde rekolte bol gözüküyor." dedi.

Geçen yıl zirai don nedeniyle ciddi ürün kaybı yaşandığını hatırlatan Can, bu seneki rekoltenin hem üreticileri hem de ihracatçıları sevindirdiğini belirtti.

Kiraz ihracatının yüzde 40'tan fazlası Batı Akdeniz'den yapılıyor

Başkan Can, Batı Akdenizli firmaların kiraz ihracatında daha aktif olduğunu kaydetti.

Türkiye genelinde 2024'te 210 milyon dolarlık ihracat yapıldığını, bunun 91 milyon dolarının Batı Akdeniz'den gerçekleştiğini vurgulayan Can, geçen yıl da 48 milyon dolarlık kiraz ihracatının 22 milyon dolarının Batı Akdeniz'den yapıldığını bildirdi.

Türkiye kiraz ihracatının yüzde 40'tan fazlasının Batı Akdeniz'den yapıldığına işaret eden Can, "Kirazın bu sene inşallah tarihi rekorunu kıracağını umut ediyoruz. Kirazda ana pazarımız Avrupa ve Rusya. Norveç'ten Bulgaristan'a kadar tüm ülkelere kiraz ihracatımız var. Rusya'ya da ciddi ihracatımız var. Bunun dışında Singapur, Malezya, Dubai ve birçok Uzak Doğu ile Orta Doğu ülkesine ihracat yapıyoruz." diye konuştu.

Mehmet Ali Can, ihracatı artırmak amacıyla Çin'e yönelik de bir çalışma başlattıklarını söyledi.

Bu ayın sonuna doğru Çin'den bir heyetin Türkiye'ye geleceğini anlatan Can, "Çin, dünyanın en büyük kiraz ithalatçısı pozisyonunda. Bizim için de hem yeni hem büyük bir pazar olması hasebiyle bu konuda çalışmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Başkan Can, tarım sektöründe yaşanan küçük arazi probleminin kiraz bahçelerinde de yaşandığına işaret etti. Üreticilerin birleşmesi ve birlikte hareket etmesi durumunda kirazda üretimin, ihracatın ve kalitenin daha da artacağını vurgulayan Can, üreticilere kooperatifleşme çağrısında bulundu.

Söz konusu ihracattan 59 milyon 878 bin 937 dolar kazanç sağlandığını belirten Kuzuoğlu, bölgeden bu dönem 13 ülkeye Türk somonu dış satımı yapıldığını ifade etti.

Kuzuoğlu, Doğu Karadeniz'den ocak-mayıs döneminde yapılan Türk somonu ihracatında Rusya'nın ilk sırada yer aldığına işaret ederek, "Rusya'ya bu dönem 35 milyon 271 bin 343 dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Rusya'yı 19 milyon 95 bin 959 dolarla Belarus ile 2 milyon 992 bin 477 dolarla Japonya takip etti." dedi.

Bölge ihracatının yüzde 75'inin Trabzon'dan gerçekleştirildiğini vurgulayan Kuzuoğlu, kentten söz konusu dönemde 12 ülkeye 6 bin 418 ton Türk somonu ihraç edildiğini aktardı.

Kuzuoğlu, söz konusu ihracattan 44 milyon 834 bin 826 dolar kazanç elde edildiğini, Rusya, Belarus ve Vietnam'ın Trabzon'dan en fazla Türk somonu dış satımı yapılan 3 ülke olduğunu kaydetti.

Türk somonundan beklentilerinin yüksek olduğunun altını çizen Kuzuoğlu, "Bölge ihracatımızda geçen yılın aynı dönemine göre hem miktar hem de değer bazında yüzde 6 artış yaşandı. Trabzon ihracatımızda da hem miktar hem de değer bazında bu artış yüzde 10 oldu. İhracatı daha da artırmak için özveriyle çalışıyoruz." diye konuştu.

Kuzuoğlu, Türk somonu ihracatının ilerleyen günlerde çok daha iyi seviyelere gelmesini beklediklerini sözlerine ekledi.

Artış büyüklüğü geçen yıl deniz üstü rüzgar enerjisi tarihinde yeni kurulumlar açısından üçüncü en yüksek yıl olarak kayıtlara geçti.

Geçen yıl dünya genelinde 9,3 gigavat yeni deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesi elektrik şebekesine bağlandı. Böylece toplam kurulu deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesi, 2025 sonunda 92,5 gigavata ulaştı.

Çin, deniz üstü rüzgar kapasitesinde açık ara lider

Rapora göre, Çin, üst üste sekizinci defa dünyanın en fazla yeni deniz üstü rüzgar enerjisi kurulumu gerçekleştiren ülkesi oldu.

Ülkede devreye alınan 6,6 gigavatlık yeni kapasiteyle toplam deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesi aynı dönemde 48,4 gigavata ulaştı.

Çin'de 2021'den bu yana uygulanan elektrik alım garantisi tarifelerinin (feed-in tariffs) sona ermesinden bu yana, deniz üstü rüzgar enerjisi piyasasının gelişimi "şebeke paritesi (grid parity)" mekanizmasıyla destekleniyor. Karasal rüzgar enerjisinde olduğu gibi, şebeke paritesi de geçen yıl yerini piyasa odaklı yenilenebilir enerji fiyatlandırma sistemine bıraktı.

Geçen yılki 6,6 gigavatlık yeni deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesinin şebekeye bağlanmasıyla, Çin'de kurulumlar açısından 2025 ikinci en yüksek yıl olarak kayıtlara geçti. Buna rağmen yeni kapasite ilaveleri beklentilerin altında kaldı.

Avrupa'da geçen yıl 2 gigavat deniz üstü rüzgar devreye girdi

Avrupa, geçen yıl 3 farklı pazarda yer alan 5 rüzgar santralinden yaklaşık 2 gigavat yeni deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesini devreye aldı.

Bu miktar, dünya genelinde şebekeye bağlanan deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesinin yaklaşık beşte birine karşılık geldi.

Öte yandan Amerika kıtasında işletmedeki deniz üstü rüzgar enerjisi santraline sahip tek ülke olma özelliğini sürdüren ABD'de, 806 megavat kapasiteli Vineyard Wind 1 projesinin devreye alınması gecikmeli olarak gerçekleşti.

Proje, ABD İçişleri Bakanlığına bağlı Okyanus Enerjisi Yönetim Bürosu'nun (BOEM) geçen yıl aralık ayında ulusal güvenlik gerekçesiyle verdiği iş durdurma kararı nedeniyle 2026'nın ilk çeyreğine ertelenmişti. Rapora göre, gecikmeye rağmen proje yakın zamanda faaliyete geçti.

Otomobil satışları, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 22,3 azaldı.

Çin'de otomobil satışları 8 aydır azalıyor. 2026'nın 5 ayında satışlar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19,7 azalarak 7,18 milyona geriledi.

CPCA, 2026 yılı için öngördüğü yüzde 1'lik azalma tahminini yüzde 11'e revize etti.

İç piyasada satışlar azalırken, ihracat arttı

Petrol fiyatlarındaki artışla benzin ve motorinle çalışan araçların satışları azalırken, elektrikli ve hibrit araçların da satışlarının düşüşte olduğu gözleniyor.

Toplam satışların yüzde 62,2'sini oluşturan elektrikli ve hibrit araç satışları, mayısta yüzde 7,5 gerileyerek yıl başından bu yana düşüşünü sürdürdü.

Öte yandan iç piyasada satışlar azalırken, otomobil ihracatı artmaya devam etti. Toplam otomobil ihracatı yüzde 74,7 artarken, elektrikli ve hibrit araçların ihracatı yüzde 112,6 artış kaydetti.

Çin'de iç piyasada talebin zayıf olduğu bir dönemde ihracatın artışı, ülkenin aralarında elektrikli araç üretiminin de olduğu stratejik sanayi kollarında kapasite fazlası üretimi ihraç ettiği eleştirilerini gündeme getirmişti.

Yurt genelinde, geçen ay toplam 82 bin 481 gıda denetimi gerçekleştirdiklerine işaret eden Bakan Yumaklı, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Denetimler sonucunda, uygunsuzluk tespit edilen işletmelere 142,5 milyon lira idari para cezası uygularken, 19 işletme hakkında suç duyurusunda bulunduk. İşini hakkıyla yapan üreticimizin ve işletmecimizin emeğini desteklerken, fırsatçılara izin vermiyor, vatandaşlarımızın sağlıklı gıdaya erişim hakkını güvence altına almak amacıyla denetimlerimize sıfır tolerans ilkesiyle devam ediyoruz."

Bu kapsamda Bakanlığa bağlı kredi ve kefalet kooperatiflerinin kefaletiyle yürütülen hazine destekli kredi uygulamalarıyla esnaf ve sanatkarların işletme sermayelerinin güçlendirilmesi, faaliyetlerinin sürdürülebilirliğinin desteklenmesi ve ekonomik hayata katkılarının artırılmasının hedeflendiği vurgulanan açıklamada, şu bilgi verildi:

"Ticaret Bakanlığına bağlı kredi ve kefalet kooperatiflerince yürütülen hazine destekli finansman uygulaması aracılığıyla esnaf ve sanatkarlarımıza sağlanan hazine destekli kredilerin tutarı 2003- 31 Mayıs 2026 döneminde 803 milyar liraya ulaştı. Esnaf ve sanatkarlarımız, 23 yılı aşkın süreçte 4 milyon 681 bin 831 kredi kullandırımıyla hazine destekli finansmandan yararlandı. Esnaf ve sanatkarlarımıza 2026'nın ilk 5 aylık döneminde de 83 bin 420 kredi kullandırımı kapsamında 63,1 milyar lira hazine destekli finansman sağlandı."

2025'te 175,8 milyar lira hazine destekli finansman imkanı

Açıklamada, 23 yılı aşkın süreçte esnaf ve sanatkarlara 4 milyon 681 bin 831 kredi kullandırımı yapıldığı ifade edildi.

Son yıllarda sağlanan finansman desteklerinin detayları paylaşılan açıklamada, "2023'te 441 bin 151 kredi kullandırımı kapsamında 164 milyar lira, 2024'te 232 bin 192 kredi kullandırımıyla 114,8 milyar lira, 2025'te 257 bin 709 kredi kullandırımı sonucu 175,8 milyar lira hazine destekli finansman sağlanmıştır." değerlendirmesinde bulunuldu.

Açıklamada, esnaf ve sanatkarların üretimin, ticaretin, istihdamın ve sosyal hayatın temel unsurlarından biri olmayı sürdürdüğüne dikkati çekilerek, Bakanlığın öncelikli hedefleri arasında, esnaf ve sanatkarların güçlendirilmesinin, rekabet kabiliyetlerinin artırılmasının ve finansman imkanlarının geliştirilmesinin olduğu vurgulandı.

Bakanlığın, Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda, esnaf ve sanatkarların finansmana ulaşmasını kolaylaştırmaya, kredi maliyetlerini hafifletmeye, yeni yatırım ve büyüme imkanlarını desteklemeye devam edeceği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Güçlü esnaf, güçlü ticaret, güçlü ticaret ise güçlü Türkiye demektir. Bu anlayışla daha rekabetçi, daha sürdürülebilir ve daha kapsayıcı bir ticaret ekosistemini hep birlikte inşa etmeyi sürdüreceğiz."

AA muhabirinin Bakanlıktan edindiği bilgiye göre VDK, vergi kaybı ve kaçağıyla mücadeleye yönelik kullandığı yapay zeka uygulamalarını genişletiyor.

Başkanlık, mükelleflerin vergisel risklerini doğrudan görebilecekleri ve durumlarını değerlendirebilecekleri yapay zeka destekli yeni nesil dijital hizmet olan Bilinç Platformu'nu bu yıl içinde devreye alacak.

VDK tarafından geliştirilen platformla, vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı iletişim modelinin kurulması amaçlanıyor.

Web uygulaması şeklinde çalışacak Bilinç Platformu ile mükelleflerin VDK tarafından tespit edilen risklerinin kendileriyle doğrudan paylaşılması sağlanacak. Böylece mükellefler, herhangi bir denetim ya da ceza sürecine girmeden önce kendi risklerini görerek gerekli değerlendirmeleri yapabilecek.

Karşı tarafın riskini de görecek

Platformun ilk aşamasında 150'den fazla kural bazlı vergi analizi ile birlikte vergisel konulara odaklı makine öğrenmesi senaryoları devreye alınacak. Bu sistem sayesinde mükelleflerin vergisel riskleri sayısal skorlar halinde gösterilecek ve daha objektif, veri temelli değerlendirme imkanı sağlanacak. Yüksek puan alınan senaryolarda mükelleflere söz konusu riskleri bertaraf edecek şekilde sistem üzerinden rehberlik sunulması da hedefleniyor.

Başkanlık tarafından 2024 yılında geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de platforma entegre edilecek. Bu kapsamda parasal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler, mükelleflerin bilgisine sunulacak ve kayıt dışılıkla mücadelede yeni dijital denetim katmanı oluşturulacak. Yürüttükleri parasal işlemlerin risk durumunu görecek olan mükelleflerin, bu işlemlerin izlendiğini bilerek vergisel konularda daha dikkatli hareket etmeleri bekleniyor.

Platformda sahte belge kullanımına ilişkin riskler de önemli yer tutacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi'nin çıktıları doğrultusunda mükelleflerin ticari ilişki içinde oldukları taraflardan kaynaklanan riskler, "karşı taraf riski" olarak paylaşılacak. Böylece, mükelleflerin yalnızca kendi işlemleri değil iş yaptıkları taraflardan doğabilecek riskleri de görmeleri sağlanacak.

Rehberlik için müfettiş görevlendirilecek

Bilinç Platformu, klasik denetim anlayışının ötesine geçerek "ikaz denetimi" yaklaşımını destekleyecek. Denetim gerektirmeyen ancak mükelleflerin bilmelerinde fayda görülen hususlar hakkında bilgilendirme yapılacak. Bu sayede mükellefler, olası hatalarını erken aşamada fark ederek düzeltme imkanı bulacak.

Platformun devreye alınmasıyla VDK tarafından yürütülen gözetim programlarının büyük ölçüde dijital ortama taşınması hedefleniyor. Sistem üzerinden talepte bulunan mükellefler için rehberlik çalışmasında bulunmak üzere vergi müfettişleri görevlendirilebilecek.

"Denetim öncesi bilinçlenme"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Bilinç Platformu ile vergi denetiminde "denetim sonrası müdahale" yerine "denetim öncesi bilinçlendirme" anlayışını tesis edeceklerini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu yaklaşımla mükelleflerimizin hem vergisel bilinç düzeyini artırmayı hem de haklarını korumayı amaçlıyoruz. Vergi bilincini artırırken şeffaflığı sağlayacak ve mükellefler için denetim maliyetini en aza indireceğiz. Bu dönüşüm, hem idarenin etkinliğini artıracak hem de mükellefler için daha hızlı, erişilebilir ve rehberlik odaklı bir sistemin kurulmasını sağlayacak."